آموزش‌های‌سازمانی

راهنمای آموزش سازمانی، تعریف، مفاهیم و انواع آموزش‌های سازمانی

فرآیند آموزش سازمانی

راهنمای آموزش سازمانی : تعریف آموزش سازمانی

راهنمای آموزش سازمانی – امروزه در بسیاری از نهادهای دولتی و شرکت‌های دانش بنیان شاهد گسترش آموزش سازمانی هستیم و این واژه را بسیار می شنویم. آموزش سازمانی در واقع فرایندی است که در آن دانش در درون یک سازمان ایجاد شده، حفظ می شود و انتقال داده می شود تا اهداف استراتژیک مشاغل درون سازمانی حمایت شود.

ضمن آن که به وسیله آموزش سازمانی نیاز های آموزشی پروژه های مشترک آن سازمان برآورده شود و مهارت و دانش کارکنان تا حدی بالا می آید که می توانند مسئولیت ها و وظایف خود را به صورت کارآمدتر و مفیدتر انجام دهند. به بیان ساده تر اگر قصد دارید سازمان شما به برندی معتبر و درخشان در آینده تبدیل شود، و این نیاز هر سازمان است، که ما سعی کرده‌ایم در راهنمای آموزش سازمانی به بیان برخی مسائل مهم بپردازیم.

از آن جایی که پرسنل هر سازمانی با هر نوع فعالیتی را انسان ها تشکیل می دهند و انسان ها برای بقاء و رشد باید سازگاری با تغییرات محیط و جامعه را یاد بگیرند، به آموزش سازمانی نیاز است. پیشرفت و شکوفایی استعداد های هر انسانی نیازمند یک آموزش خوب است و هر جا که رد پایی از پیشرفت دیده می شود، پیش زمینه آموزشی خوبی داشته است.

 

راهنمای آموزش سازمانی
راهنمای آموزش سازمانی

 

در سازمان ها و کسب و کار های شخصی نیز اگر به دنبال پیشرفت وضعیت مدیریتی و کیفیت کار اعضای آن سازمان هستید، باید به آموزش سازمانی بیشتر و با کیفیت تر فکر کنید، برای آن برنامه ریزی کنید و بابت آن هزینه کنید. در واقع هنگامی که آموزش سازمانی در یک گروه وجود داشته باشد، شاهد رقابت سالم بین کارمندان و پرسنل آن سازمان خواهیم بود و راندمان کاری و بهره وری سیستمی در آن کمپانی رشد خواهد نمود. زیرا کارکنان به کیفیت کاری بالاتر نزدیک تر شده و به منظور ارتقاء شغلی به رقابتی سالم با همکاران خود می پردازند.

مفاهیم آموزش سازمانی

راهنمای آموزش سازمانی : با توجه به پیشرفت هر روزه علم و تکنولوژی در جوامع، لزوم آموزش سازمانی نیز احساس می شود. چرا که آموزش يكي از موثرترين راه ها برای تغيير در رفتار سازمانی و افزایش مهارت منابع انساني هر سازمان است. برای توسعه منابع انسانی در هر کسب و کاری سرمایه گذاری مستمر بر روی آموزش سازمانی الزامی است. سازمان ها معمولاً برای ارتقاء منابع انسانی خود از استراتژی های گوناگونی بهره می برند. این استراتژی ها تضمین می کند که سازمان برای کارمندان خود فرصت ارتقاء دانش و مهارت ها را در قالب آموزش سازمانی تامین می نماید.

آموزش سازمانی به مفهوم تمامی آموزش هایی است که در جهت ارتقاء سطح دانش و آگاهی پرسنل و افزایش مهارت ‌های فنی و حرفه‌ای آن ها صورت می پذیرد. همچنین این فرایند آموزشی به ایجاد رفتار مطلوب در کارمندان آن سازمان کمک نموده و آمادگی آن ها را برای انجام وظایف و مسئولیت ‌های شغلی بیشتر می کند.

یکی دیگر از مفاهیم آموزش کارکنان عبارت است از بهبود دانش، مهارت‌ و توانایی ‌های پی در پی کارکنان یک سازمان که به رفاه آن ها کمک می‌کند و شرایط را برای احراز مقام بالاتر به وجود می‌آورد. در واقع مفهوم آموزش سازمانی به معنای آموزشی اثر بخش در جهت بهره وری هر چه بیشتر راندمان کاری در آن کسب و کار است.

 

مفاهیم آموزش سازمانی
مفاهیم آموزش سازمانی

به بیانی دیگر مفهوم آموزش سازمانی آن است که پرسنل مهارت‌ های لازم جهت انجام هر چه بهتر وظایف شغلی خود را یاد بگیرند و راندمان کاری خود را بالاتر ببرند. البته در سازمان های دولتی این آموزش به سرعت در پیگیری اوامر ارباب و رجوع و رضایت بیشتر آن ها نیز کمک خواهد کرد. در نتیجه رضایت شغلی کارمندان را بالا می برد و آن ها را به یک رقابت سالم برای کسب حقوق بیشتر تشویق خواهد نمود.

راهنمای آموزش سازمانی : انواع آموزش‌های سازمانی

مراکز آموزش سازمانی با هدف ارائه مشاوره و خدمات مناسب آموزشي به کليه سازمان ها و شرکت هاي دولتي و خصوصي تاسیس شده اند. در این مراکز آموزشی سرفصل های آموزشي متناسب با نيازهاي هر سازمان تدوين می شود و پكيج‌ هاي آموزشي مناسب براي هر دوره يا سمينار تامین می گردد.

همچنین در موسسات ارائه دهنده خدمات آموزش سازمانی به محدوديت های زماني كاركنان توجه می شود و هماهنگي های لازم متناسب با زمان ‌هاي مورد نظر آن سازمان با مدرسان دوره ها صورت می گیرد. سپس دوره‌ ها و سمينارهاي آموزشي در محل آن موسسه يا در محل سازمان با بهره گیری از اساتيد حرفه‌اي و متخصص برگزار می گردد.

انواع آموزش سازمانی به طور کلی به دو نوع زیر تقسیم بندی می شود:

  • آموزش قبل خدمت

این نوع آموزش که در بدو ورود پرسنل به سازمان صورت می گیرد، بیشتر مخصوص سازمان های دولتی و بزرگ است. هدف آن آشنایی پرسنل تازه کار به وظایف سازمانی خود و آشنایی با ساز و کار و فرایند های شغلی آن مجموعه و قوانین و مقررات آن سازمان است.

برخی اوقات نیز لازم است که کارمند تازه وارد با یک نرم‌افزار یا اپلیکیشن خاص یا یک برنامه تحت شبکه درون سازمانی کار کند و این آموزش های قبل خدمت به منظور آشنایی وی با آن نرم افزار انجام می گیرد. در هر صورت این نوع آموزش در جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی کارمندان تازه وارد بسیار موثر است و تعداد سعی و خطای وی را در انجام صحیح وظایف به حداقل می رساند.

  • آموزش ضمن خدمت

برخی اوقات با ورود تکنولوژی های نوین یا نرم افزار های جدید به یک سازمان، آموزش مهارتی خاص به پرسنل آن مجموعه الزامی می شود. در این خصوص از آموزش ضمن خدمت به کارمندان استفاده می شود.

انواع آموزش سازمانی
انواع آموزش سازمانی

 

راهنمای آموزش سازمانی : اهمیت

هنگامی که سازمان‌ها به منظور توسعه فرهنگ آموزش و اجرای آموزش سازمانی وقت و منابع خود را به این مهم اختصاص می دهند، رقابت ‌های سالم در بین پرسنل آن ها بیشتر خواهد شد. واکنش سریع به تغییرات سریع بازار در هر کسب و کاری مستلزم افزایش توانایی پرسنل آن سازمان است و این مهم تنها یکی از دلایل اهمیت آموزش سازمانی است.

اهمیت آموزش کارکنان یک مجموعه به دلیل مدیریت دانش و مهارت آن ها و افزایش سطح بهره وری، سود و کارایی آن ها است. همچنین این نوع آموزش به گسترش مهارت‌ های راهبردی در همه سطوح کاری و افزایش رضایت شغلی کارمندان می انجامد. ضمن آن که سازگاری بیشتری را در کل سازمان ایجاد می کند. میزان یادگیری سازمانی از میزان مهارت های فردی، پیشرفت در تکنولوژی سازمان و توسعه ساختارها و روش ‌های هماهنگی و روال های آن مجموعه تاثیر می گیرد.

آموزش کارکنان به عنوان انتقال تجربیات در درون یک سازمان اتفاق می‌ افتد و به آن مجموعه اجازه رقابت در یک محیط در حال تغییر را می‌ دهد. به دیگر سخن، یادگیری سازمانی پیشرفت روالی است که می تواند بهره‌وری و سود آن مجموعه را بیشتر سازد.

آموزش به کارمندان یک سازمان این امکان را برای آن ها ایجاد می کند تا مهارت ‌های جدیدی را به دست آورند یا مهارت ‌های موجود خود را بهبود دهند و در کل عملکرد درون سازمانی بهتری داشته باشند.

برخی اوقات کارمندان ضعف‌ هایی را در مهارت‌ های کاری خود احساس می کنند. یک برنامه آموزشی مناسب به سازمان کمک می‌کند تا این ضعف های مهارتی و دانشی کارمندان برطرف شود. از این طریق یک برنامه آموزشی، تمام کارمندان آن سازمان را به سطوح بالاتر می‌ رساند. در نتیجه همه کارمندان دارای مهارت و دانش یکسانی خواهند بود و عدالت برقرار می گردد.

 

اهمیت آموزش سازمانی
اهمیت آموزش سازمانی

راهنمای آموزش سازمانی : اهداف آموزش سازمانی

البته بدیهی است که هر سازمانی برای آموزش های سازمانی خود اهداف خاصی را دنبال می کند. برخی اوقات به دنبال ورود یک تکنولوژی یا دستگاه خاص یا برنامه کامپیوتری ویژه به آن سازمان، لزوم آموزش کارکنان احساس می شود. مانند آموزش کار با دستگاه حضور و غیاب الکترونیکی که با اثر انگشت کارکنان کار می کند. یا آموزش کار با نرم افزار های حسابداری ویژه ای که یک سازمان جدیداً خریداری نموده است یا کار با نرم افزار جدید رضایت مشتریان یا مانند آن که به صلاحدید مدیریت آن مجموعه به سازمان ورود پیدا می کند.

برخی اوقات بروز یک ضعف مشترک و گستره درون سازمانی در بین اکثریت پرسنل آن سازمان، باعث می شود که مدیریت آن جا به فکر آموزش کارکنان خود بیفتد. مانند آموزش های نرم افزار های ICDL در برخی ادارات دولتی که چندین سال قبل بسیار رواج پیدا کرده بود.

برخی اوقات نیز در سازمان ‌های بزرگ و تولیدی اتفاقات ناگواری تکرار می شود که منجر به آسیب پرسنل می‌ شود و این امر به دلیل عدم آگاهی یا نداشتن مهارت کافی است. این موارد اغلب برای سازمان ‌ها و کارخانجاتی که تجهیزات حساس و خطرساز دارند بیشتر اتفاق می افتد. به علاوه گاهی اوقات این حوادث منجر به افزایش ضایعات و از بین بردن مواد اولیه سازمانی می ‌شود که به هیچ وجه مطلوب نیست. در این موارد نیز سازمان ها به آموزش کارکنان خود برای حل این مشکل می پردازند.

یکی دیگر از اهداف آموزش های سازمانی به روز کردن دانش و مهارت نیروي انسانی آن مجموعه است. یکی از اهدافی که همه سازمان به دنبال آن هستند بحث بهره‌وری است که کسب آن تنها از طریق نیروی انسانی آگاه و ماهر امکان پذیر است. زیرا در صورت عدم برخورداری از دانش لازم، کمیت و کیفیت کار پرسنل پایین می آید.

 

فرآیند آموزش سازمانی

به طور کلی فرایند هر آموزش سازمانی شامل سه مرحله می شود که در ادامه راهنمای آموزش سازمانی ارائه داده‌ایم:

  • نیاز سنجی آموزشی

نیاز سنجی آموزشی به این معنی است که کشف کنیم در آن مجموعه چه مواردی نیاز به آموزش دارد که به پیشرفت روند کاری آن مجموعه و بازدهی پرسنل کمک می کند. البته نیازسنجی های آموزشی بر عهده مدیر یا مدیران آن سازمان است و از طرق مختلفی قابل شناسایی است. یکی از آن روش ها تبیین اهداف سازمان و بررسی الزامات شغلی و توانمندی های کارمندان است.

علاوه بر آن مشاهده مستقیم کار و عملکرد پرسنل، مطالعه نتایج مدیریت عملکرد، مقایسه عملکرد هر فرد با سایر همکاران، و مصاحبه با هر پرسنل در رابطه با عوامل تاثیر گذار بر انجام کار می‌تواند به نیازسنجی آموزشی آن مجموعه کمک کند. به علاوه می توان از مشتریان نیز در این خصوص نظر سنجی نمود.

  • تعیین اهداف آموزشی

در این مرحله می خواهیم از طریق افزایش مهارت های یک کارمند، کارایی آن قسمت و بازدهی کل مجموعه را بالا ببریم. به همین دلیل نیز هدف های آموزشی باید کاملاً صریح و روشن باشند. به این معنی که باید معلوم باشد که بعد از گذراندن دوره آموزشی، کارمند توانایی انجام چه کارهایی را پیدا می‌کند و در چه شرایطی می ‌تواند آموزش های خود را عملی کند. به علاوه باید تعیین گردد، مهارت های فرد در چه سطحی باید انجام شود تا مورد قبول باشد.

  • انتخاب روش های آموزشی

روش های آموزشی بسته به اهداف آن ممکن است به صورت های مختلفی باشد. برای مثال آموزش به صورت سخنرانی یا به صورت کارگاه های آموزشی که کارکنان با مدرس دوره تعامل و بحث و گفتگوی بیشتری دارند و یا به صورت مطالعه موردی. همچنین آموزش ضمن خدمت یکی از روش های آموزشی برای کارکنان غیر مدیریتی در فواصل زمانی نسبتاً کوتاه است.

 

فاکتور های یک آموزش کارآمد

راهنمای آموزش سازمانی و فاکتورهای یک آموزش سازمانی کارآمد : برای رسیدن به یک آموزش سازمانی کارآمد و موثر باید در ابتدا هدف از آموزش سازمان یا آموزش رفتار سازمانی را بدانید. در مرحله بعد باید مشخص کنید که چه طور باید این کار انجام ‌دهید. در نهایت نیز باید تعیین کنید که اصولاً چرا باید آن آموزش را ارائه دهید؟

به علاوه جهت کسب یک دوره آموزشی کارآمد نیازمند آن هستید که در ابتدا نیاز های پرسنل سازمان را ارزیابی نمایید. سپس برای برآوردن این نیازها برنامه ریزی کرده و دستور العمل هایی را طراحی کنید. در مرحله بعد ابزار ها و رسانه ‌های آموزشی متناسب با آن دوره آموزشی را تامین کنید.

جهت رعایت همه مراحل و فاکتور های بالا باید به کارکنان شایستگی و اعتماد به نفس لازم را بری تأمین استاندارد هاي مورد نظر خود، بدهید. سپس باید به تقویت مهارتها و شایستگی هاي موجود پرسنل بپردازید. به کارکنان کمک نمایید تا شایستگی ها و مهارت هاي جدید را کسب کنند و بدین طریق بهتر بتوانند از توانایی هاي خود استفاده کرده و مسئولیت هاي بزرگتري را قبول کنند. یا تعداد بیشتري از وظایف درون سازمانی را تقبل کرده و بر مبنای طرح پرداخت بر اساس شایستگی و مهارت، درآمد و حقوق بیشتري را دریافت کنند.

به علاوه یک دوره آموزشی موثر باید بتواند تضمین کند که کارکنان جدید به سرعت دانش و مهارت لازم براي انجام کار خود را به دست می آورند. در نتیجه بهره وري پرسنل را در داخل و خارج از سازمان افزایش بدهد. در واقع اصلی‌ ترین دغدغه مدیران منابع انسانی در فرایند آموزش آن است که آموزش در صحنه عمل باید نشان دهد که موجب ارتقاء بهره وری و اثر بخشی کارکنان شده است. همچنین در مورد کارخانجات تولیدی باید نشان دهد که تا چه اندازه آموزش کارکنان به کاهش ضایعات و کاهش شکایات مشتریان ختم گردیده است.

مزایا

راهنمای آموزش سازمانی و مزایا: اولین مزیت آموزش کارکنان یک موسسه افزایش سطح کیفی و کمی کار آن ها و افزایش بهره وری سیستم است. چرا که افزایش مهارت و کارآیی پرسنل معمولاً باعث افزایش کمیت و کیفیت کار خروجی‌‌‌ آن ها می ‌شود. زیرا یک کارمند آموزش ‌‌‌دیده قطعاً عملکرد بهتری را نسبت به یک پرسنل ناوارد ارائه می ‌دهد. همچنین با ارائه آموزش‌‌‌ های لازم به کارکنان یک کارخانه تولیدی، ماشین ‌آلات و مواد اولیه با دقت بیشتر و به شکل اقتصادی تری مورد استفاده قرار می ‌‌‌گیرند. در نتیجه بهره‌‌‌ وری کل سیستم بالا می آید و فرهنگ سازمانی آن بهبود داده می ‌شود.

همچنین در اثر یک آموزش خوب و موثر سازمانی نیاز به نظارت در آن سازمان به خوبی کاهش پیدا می کند. زیرا یک کارگر آموزش ‌‌‌دیده از انضباط و نظارت بر خود بالاتری برخوردار است. همچنین وقتی نیروی کاری آموزش ببیند، کنترل و نظارت مدیریتی آسان تر خواهد بود. به همین دلیل است که آموزش به عنوان یکی از روش های لازم کنترل از سوی مدیران شمرده می شود.

 

 

در نتیجه در آن مجموعه مدیران می ‌توانند بیشتر بر روی برنامه ‌‌‌ریزی های آینده تمرکز کنند و کارکنان متخصص را با انگیزه مناسب تشویق نماید. علاوه بر آن هنگامی که کارکنان یک مجموعه آموزش ببینند می‌توانند هوشمندانه تر به انجام کار خود بپردازند و از طریق مشارکت در حل هر مشکل، به مدیران خود کمک نمایند. بدین ترتیب هنگامی که نیروی کار آموزش ‌‌‌دیده باشد، مدیریت می ‌تواند به شکل دموکراتیک یا مشارکتی باشد و نیاز به تنبیه یا تهدید برای برقراری انضباط در محیط های کاری نخواهد بود.

به علاوه خطای انسانی کاهش پیدا می کند و انجام کارهای بیهوده و آسیب به ماشین آلات و دستگاه ها و لوازم اداری نیز کمتر خواهد شد. آموزش همچنین به کشف استعدادهای پرسنل موجود کمک می‌ کند.

انواع مدل‌های آموزش های سازمانی

انواع مدل های آموزش سازمانی به 7 روش زیر صورت می پذیرد :

  • کارآموزی ضمن خدمت

در این مدل از کنار هم قرار دادن یک نیروی تازه کار در میان تعدادی پرسنل ماهر و آموزش دیده یک دوره آموزشی ضمن خدمت ایجاد می شود. این مدل که جزء کم هزینه ترین دوره های آموزشی است بسیار مورد پسند مدیران کارخانجات تولیدی است. زیرا بدین وسیله از کارکنان تازه وارد از همان ابتدای ورود بهره برداری می شود. البته با وجود این مزیت، این روش معایبی نیز در پی دارد. مانند افزایش خطای نیروی انسانی یا خطر کار با دستگاه های تخصصی و یا آسیب به آن ها.

  • کارآموزی استاد- شاگردي

در این روش آموزشی که بیشتر به سبک مغازه های قدیمی و آموزش پدران و مادران به فرزندان خود است، در ابتدا فرد ماهرتر به عنوان استادکار آن مهارت را انجام داده و آموزش می دهد و فرد تازه وارد به عنوان شاگرد همان کار را انجام می دهد. این پروسه آن قدر تکرار می شود و آن قدر استاد از شاگرد ایراد و اشکال می گیرد تا کار در نهایت دقت و کیفیت انجام شود. مزیت این روش نیز کاهش خطای انسانی و کاهش اتلاف مواد اولیه و آسیب به دستگاه ها و ماشین آلات تولیدی است.

 

  • کارآموزی در شرایط مشابه، قبل از آغاز کار

این مدل آموزشی که بسیار شبیه کار آزمایشگاهی و کار مدارس است، یک شرایط کاری مشابه قبل از شروع کار برای فرد تازه وارد ایجاد می شود تا در آن فضا به دور از استرس و به دور از اتلاف مواد اولیه و آسیب به خود یا ماشین آلات به کسب مهارت انجام در آن کار برسد.

  • کارآموزی همراه با آموزش نظري

در این مدل آموزشی هم زمان با آموزش های شفاهی و آموزش اصول اولیه کار، فرد تازه وارد به انجام آن کار نیز می پردازد. مانند کارگاه های آموزشی مهارت های نرم افزاری و انواع برنامه های کامپیوتری درون سازمانی که هم زمان با آموزش استاد در پای تابلو، کارمندان نیز با کامپیوتر مقابل خود به اجرای آن دستور ها می پردازند.

  • کارآموزی مکاتبه اي

در این مدل آموزشی که بنا به علت هایی مانند دوری مسیر امکان آموزش مستقیم وجود ندارد، آموزش از طریق نامه نگاری اداری یا ایمیل انجام می پذیرد.

  • کارآموزی با ماشین هاي آموزشی

در این روش از یک دستگاه کوچکتر برای آموزش فرد تازه وارد استفاده می شود.

  • دوره های خارج از مؤسسه

در این مدل آموزشی، کارمندان را برای آموزش به موسسات خارج از سازمان می فرستند.

 

سخن آخر در مورد راهنمای آموزش سازمانی :

آموزش کارکنان هر مجموعه در واقع فرایند انتقال دانش و تجربیات مورد نیاز از سمت مدرسان دوره به پرسنل آن سازمان است. این نوع آموزش به پرسنل در افزایش بهره وری و بالا بردن مهارت های آن فرد و در نتیجه افزایش راندمان کل سیستم بسیار تاثیر گذار است.

انواع آموزش های سازمانی به دو صورت آموزش قبل خدمت و آموزش حین خدمت تقسیم بندی می شوند که با توجه به اولویت ها و اهداف مدیریتی هر سازمان تعیین می گردد. یکی از اهداف آموزش های سازمانی به روز رسانی دانش و مهارت نیروي انسانی آن مجموعه است. هدف دیگر آن می تواند رفع یک ضعف سیستمی دیده شده و تکراری در آن سازمان باشد.

همچنین این فرایند آموزشی شامل سه مرحله نیاز سنجی آموزشی، تعیین اهداف آموزشی و انتخاب روش های آموزشی است که هر کدام به تفصیل در متن توضیح داده شده است.

مدل های آموزش های سازمانی نیز بر اساس 7 مدل است که عبارتند از کارآموزی ضمن خدمت، کارآموزی استاد – شاگردی، کارآموزی در شرایط مشابه قبل از آغاز کار، کار آموزی همراه با آموزش نظری، کارآموزی مکاتبه ای و کارآموزی با ماشین های آموزشی و دور های خارج از موسسه که هر کدام با توجه به تشخیص مدیریت و نیاز آن سازمان قابل اجرا و بهره برداری است.

 

بخوانید:

انواع آموزش های سازمانی چیست؟ + انواع مدل ها و آموزش سازمانی استراتژیک

7 کسب و کار که آموزش پرسنل در آن‌ها واجب است + شرح وظایف فروشنده‌ حرفه‌ای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا